(1).png)
ทองคำรัสเซียทะลักเข้าฮ่องกงสูงเป็นประวัติการณ์ เกือบ 100 ตันใน 7 เดือน คว่ำบาตรตะวันตกดันเส้นทางทองคำโลกมุ่งสู่จีน
ฮ่องกงกลายเป็นประตูหลักของทองคำรัสเซียสู่ตลาดโลก หลังมาตรการคว่ำบาตรของชาติตะวันตกปิดกั้นทองคำรัสเซียจากศูนย์กลางการค้าดั้งเดิมอย่างลอนดอนและนิวยอร์ก
Financial Times รายงานเมื่อวันที่ 7 กันยายน 2569 โดยอ้างข้อมูลการค้าของฮ่องกงว่า ช่วงมกราคมถึงกรกฎาคม 2569 ฮ่องกงนำเข้าทองคำจากรัสเซียเกือบ 100 ตัน สูงที่สุดเป็นประวัติการณ์ และมากกว่าช่วงเดียวกันของปีก่อนเกือบ 3 เท่า ปริมาณนี้ยังแซงยอดนำเข้าทั้งปี 2568 ที่ 92.1 ตันไปแล้ว ทั้งที่ยังเหลือเวลาอีก 5 เดือน
จาก 3.3 ตัน สู่เกือบ 100 ตัน
ในปี 2564 ก่อนรัสเซียบุกยูเครน ฮ่องกงนำเข้าทองคำรัสเซียเพียง 3.3 ตัน ขณะที่อังกฤษรับซื้อทองคำส่งออกของรัสเซียราว 80% ส่วนในปี 2568 ฮ่องกงนำเข้า 92.1 ตัน มูลค่าราว 10,500 ล้านดอลลาร์สหรัฐ เพิ่มขึ้น 42% จากปีก่อนหน้า และตั้งแต่ต้นปี 2565 จนถึงปัจจุบัน บริษัทในฮ่องกงซื้อทองคำรัสเซียไปแล้วรวมราว 276,000 ล้านดอลลาร์ฮ่องกง หรือประมาณ 35,000 ล้านดอลลาร์สหรัฐ
จากลอนดอน สู่ดูไบ สู่ฮ่องกง
หลังสหรัฐฯ และอังกฤษคว่ำบาตรทองคำรัสเซียในปี 2565 ทองคำรัสเซียไหลไปยังดูไบเป็นแห่งแรก ต่อมาในปี 2566 สหรัฐฯ คว่ำบาตร Polyus ผู้ผลิตทองคำรายใหญ่ที่สุดของรัสเซีย ฮ่องกงจึงขึ้นมาเป็นเส้นทางหลักแทนดูไบตั้งแต่ปลายปี 2566 ล่าสุด ความขัดแย้งในตะวันออกกลางที่กระทบการขนส่งผ่านดูไบ ยิ่งเสริมบทบาทของฮ่องกงให้มากขึ้นอีก
ปลายทางที่แท้จริงคือจีน
ทั้งฮ่องกงและจีนแผ่นดินใหญ่ไม่ได้ร่วมมาตรการคว่ำบาตรของตะวันตก ทองคำส่วนใหญ่ที่เข้าฮ่องกงจึงถูกส่งต่อไปยังจีนแผ่นดินใหญ่ ซึ่งเป็นทั้งผู้ผลิตและผู้บริโภคทองคำรายใหญ่ที่สุดของโลก
Debajit Saha นักวิเคราะห์จาก London Stock Exchange Group อธิบายว่า จีนแผ่นดินใหญ่มีโควตานำเข้าทองคำที่เข้มงวด ผู้ซื้อชาวจีนจึงนิยมซื้อและเก็บทองคำไว้ที่ฮ่องกง ซึ่งไม่มีข้อจำกัดด้านการนำเข้า เมื่อปีที่แล้ว สัดส่วนของฮ่องกงในการนำเข้าทองคำทั้งหมดของจีนจึงเพิ่มขึ้นเป็นกว่า 20%
ด้าน Vita Spivak ที่ปรึกษาจาก Gatehouse Advisory Partners ระบุว่า ฮ่องกงกำลังช่วยอำนวยความสะดวกให้ธุรกรรมของรัสเซีย ภายใต้ความสัมพันธ์ทางเศรษฐกิจพิเศษที่รัสเซียขายทรัพยากรให้จีนเพื่อแลกกับการสนับสนุนทางเศรษฐกิจ
ฮ่องกงเดินหน้าชิงศูนย์กลางทองคำเอเชีย
ฮ่องกงเริ่มทดลองระบบชำระราคา (clearing) ธุรกรรมทองคำแบบใหม่ตั้งแต่เดือนกรกฎาคม 2569 และพยายามดึงดูดธนาคารกลางต่างๆ ให้มาเก็บทองคำสำรองไว้ในห้องนิรภัยของฮ่องกง เพื่อแข่งกับสิงคโปร์ในการเป็นศูนย์กลางการค้าทองคำของภูมิภาค
สำนักงานบริการทางการเงินและกระทรวงการคลังฮ่องกงระบุว่า ผู้เข้าร่วมระบบใหม่ต้องปฏิบัติตามข้อกำหนดด้านการป้องกันการฟอกเงินและการสนับสนุนทางการเงินแก่การก่อการร้าย ทั้งนี้ เพื่อตอบข้อกังวลว่าทองคำรัสเซียอาจถูกนำไปปะปนกับทองคำจากประเทศที่ไม่ถูกคว่ำบาตร
ความเสี่ยงด้านการปฏิบัติตามกฎ
นักวิเคราะห์เตือนว่า ปริมาณทองคำรัสเซียที่ผ่านฮ่องกงซึ่งเพิ่มขึ้นต่อเนื่อง ทำให้ธนาคาร โรงกลั่น และบริษัทขนส่งของตะวันตกที่ดำเนินธุรกิจในฮ่องกงอาจเสี่ยงถูกสหรัฐฯ คว่ำบาตรทางอ้อม (secondary sanctions) หากคู่ค้าในพื้นที่เกี่ยวข้องกับทองคำรัสเซีย ที่ผ่านมา กระทรวงการคลังสหรัฐฯ เคยคว่ำบาตรบริษัทในฮ่องกงหลายแห่งเมื่อปี 2567 ฐานเกี่ยวข้องกับเครือข่ายฟอกเงินจากทองคำรัสเซีย ในจำนวนนี้มี VPower Finance Security ซึ่งให้บริการขนส่งเงินสดและโลหะมีค่า
สรุป: ทองคำรัสเซียที่ทะลักเข้าฮ่องกงสะท้อนการเปลี่ยนแปลงครั้งสำคัญของเส้นทางทองคำโลก จากตะวันตกที่มีลอนดอนเป็นศูนย์กลาง มาสู่เอเชียที่มีฮ่องกงเป็นประตูและจีนเป็นปลายทางหลัก
ที่มา: Financial Times, The Standard (Hong Kong), United24 Media, The Deep Dive, Charter97, Caspian Post
Sources:
สมาพันธ์เครื่องประดับโลก (CIBJO) ประกาศถอดคำว่า "Laboratory-Grown" และ "Laboratory-Created" ออกจาก Blue Book
ทำความเข้าใจ Synthetic และ Transparency ความท้าทายใหม่ของอุตสาหกรรมอัญมณี ตั้งแต่การจำแนกวัสดุ การเปิดเผยข้อมูล ไปจนถึง Provenance และ Traceability
ทำความเข้าใจจิตวิทยาของสีบนเครื่องประดับ สำรวจความสัมพันธ์ระหว่างสีอัญมณีกับอารมณ์ บุคลิก และการรับรู้ พร้อมทำความเข้าใจ Hue, Tone, Saturation และบริบทที่ส่งผลต่อความหมายของสี