Logo
TH | EN

องค์กรสำคัญในอุตสาหกรรมเพชรโลก: บทบาทและหน้าที่

อุตสาหกรรมเพชรมีห่วงโซ่อุปทานที่ซับซ้อน ตั้งแต่การทำเหมือง การเจียระไน การซื้อขาย ไปจนถึงการจำหน่ายแก่ผู้บริโภค แต่ละขั้นตอนอยู่ภายใต้การกำกับดูแลและการกำหนดมาตรฐานขององค์กรที่หลากหลาย ทั้งหน่วยงานระหว่างรัฐบาล สมาพันธ์การค้า องค์กรรับรองมาตรฐาน และห้องปฏิบัติการตรวจสอบ บทความนี้สรุปบทบาทขององค์กรหลักในแต่ละกลุ่ม

1. กลไกควบคุมแหล่งที่มาของเพชร

Kimberley Process (KP) เป็นกลไกระหว่างรัฐบาลที่เริ่มบังคับใช้ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2546 มีวัตถุประสงค์เพื่อยุติการค้า "เพชรสงคราม" (Conflict Diamonds) ซึ่งเคยถูกนำไปเป็นแหล่งทุนในสงครามกลางเมือง ชื่อของกลไกนี้มาจากการประชุมที่เมืองคิมเบอร์ลีย์ สาธารณรัฐแอฟริกาใต้ เมื่อปี พ.ศ. 2543 ภายใต้ระบบดังกล่าว เพชรดิบที่ส่งออกระหว่างประเทศผู้เข้าร่วมต้องมีใบรับรองของ KP กำกับ ทั้งนี้ ภาคอุตสาหกรรมและองค์กรภาคประชาสังคมเข้าร่วมในฐานะผู้สังเกตการณ์

World Diamond Council (WDC) ก่อตั้งขึ้นในเดือนกรกฎาคม พ.ศ. 2543 ณ เมืองแอนต์เวิร์ป ราชอาณาจักรเบลเยียม โดยสหพันธ์ตลาดค้าเพชรโลก (WFDB) และสมาคมผู้ผลิตเพชรระหว่างประเทศ (IDMA) ทำหน้าที่เป็นผู้แทนภาคอุตสาหกรรมใน KP และบริหาร System of Warranties ซึ่งเริ่มใช้ในปี พ.ศ. 2545 ระบบนี้กำหนดให้ผู้ซื้อและผู้ขายระบุคำรับรองในเอกสารการซื้อขายว่าเพชรมาจากแหล่งที่ถูกต้องตามหลักเกณฑ์ของ KP ต่อมาในปี พ.ศ. 2564 ได้ปรับปรุงให้ครอบคลุมหลักการด้านสิทธิมนุษยชน สิทธิแรงงาน การต่อต้านการทุจริต และการป้องกันการฟอกเงิน

2. องค์กรกำหนดมาตรฐานและจริยธรรมทางธุรกิจ

CIBJO (สมาพันธ์เครื่องประดับโลก) ก่อตั้งเมื่อปี พ.ศ. 2469 เป็นผู้จัดทำ Blue Book ซึ่งเป็นคู่มือมาตรฐานด้านคำศัพท์และการเรียกชื่ออัญมณีที่ใช้อ้างอิงในระดับสากล เมื่อเดือนกันยายน พ.ศ. 2569 คณะกรรมการบริหารของ CIBJO มีมติให้ใช้คำว่า "Synthetic" เป็นคำหลักในการเรียกอัญมณีสังเคราะห์

3. สหพันธ์และสมาคมการค้า

World Federation of Diamond Bourses (WFDB) หรือสหพันธ์ตลาดค้าเพชรโลก ก่อตั้งเมื่อเดือนกรกฎาคม พ.ศ. 2490 มีสำนักงานใหญ่ ณ เมืองแอนต์เวิร์ป ราชอาณาจักรเบลเยียม ปัจจุบันมีตลาดค้าเพชร (Diamond Bourse) ในเครือข่าย 27 แห่งทั่วโลก ทำหน้าที่ส่งเสริมผลประโยชน์ของตลาดสมาชิก วางหลักปฏิบัติในการซื้อขายเพชรดิบและเพชรเจียระไนแล้ว ตลอดจนส่งเสริมความไว้วางใจ ความโปร่งใส และความซื่อตรงในอุตสาหกรรม

International Diamond Manufacturers Association (IDMA) เป็นผู้แทนของผู้เจียระไนและผู้ผลิตเพชรเจียระไนและเป็นหนึ่งในผู้ร่วมก่อตั้ง WDC

สมาคมผู้ค้าอัญมณีไทยและเครื่องประดับ (Thai Gem and Jewelry Traders Association: TGJTA) เป็นสมาคมการค้าที่ไม่แสวงหากำไร ดำเนินงานมาแล้วกว่า 50 ปี ปัจจุบันมีสมาชิกนิติบุคคลเกือบ 2,000 ราย นับเป็นสมาคมการค้าอัญมณีและเครื่องประดับที่ใหญ่ที่สุดในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ สมาชิกของสมาคมครอบคลุมทุกภาคส่วนของอุตสาหกรรม ทั้งเพชร พลอยสี เครื่องประดับทองและแพลทินัม เครื่องประดับเงิน โลหะมีค่า และเครื่องมืออุปกรณ์ และมีสัดส่วนการส่งออกรวมกันราวร้อยละ 90 ของมูลค่าการส่งออกอัญมณีและเครื่องประดับของประเทศ ซึ่งเป็นอุตสาหกรรมส่งออกที่ใหญ่เป็นอันดับ 3 ของไทย มูลค่ากว่า 600,000 ล้านบาท และสมาคมฯยังเป็นผู้ประกาศราคาเพชรในประเทศไทยทุกสัปดาห์อีกด้วย

สมาคมการค้าอัญมณีโลก (World Gems Trade Association: WGT) ทำหน้าที่เป็นศูนย์กลางระดับสากลในการขับเคลื่อนและเชื่อมโยงตลาดอัญมณีและเครื่องประดับข้ามพรมแดน มุ่งเน้นการสร้างมาตรฐานด้านจริยธรรมและความโปร่งใส เพื่อให้ธุรกรรมมีความน่าเชื่อถือและตรวจสอบได้ ให้ความสำคัญกับความยั่งยืนและการสร้างคุณค่า เพื่อรักษาภูมิปัญญาและทรัพยากรไว้สำหรับคนรุ่นต่อไป อีกทั้งเป็นกระบอกเสียงในการปกป้องและผลักดันผลประโยชน์ของอุตสาหกรรมในเวทีโลก ผ่านการส่งเสริมความร่วมมือระหว่างสมาชิกทั่วโลก

4. องค์กรส่งเสริมเพชรธรรมชาติ

Natural Diamond Council (NDC) เปลี่ยนชื่อมาจาก Diamond Producers Association เมื่อปี พ.ศ. 2563 ในช่วงเปิดตัวมีบริษัทเหมืองชั้นนำ 7 รายเป็นสมาชิก ซึ่งมีปริมาณการผลิตเพชรดิบรวมกันราวร้อยละ 75 ของโลก มีพันธกิจในการสื่อสารคุณค่าและประวัติความเป็นมาของเพชรธรรมชาติแก่ผู้บริโภค

African Diamond Producers Association (ADPA) เป็นการรวมตัวของประเทศผู้ผลิตเพชรในทวีปแอฟริกา ในปี พ.ศ. 2569 ADPA ได้ประกาศให้ใช้คำว่า "Synthetic" สำหรับอัญมณีสังเคราะห์ในแนวทางเดียวกับ CIBJO

5. ห้องปฏิบัติการตรวจสอบและออกใบรับรอง

Gemological Institute of America (GIA) เป็นสถาบันไม่แสวงหากำไรที่ก่อตั้งเมื่อปี พ.ศ. 2474 เป็นผู้พัฒนา ระบบ 4Cs (Carat, Color, Clarity และ Cut) และระบบการจัดเกรดเพชรสากล ซึ่งได้รับการยอมรับเป็นมาตรฐานทั่วโลก นอกจากนี้ยังมีห้องปฏิบัติการระดับนานาชาติอื่น เช่น IGI และ HRD Antwerp

6. บริษัทเหมืองเพชรรายใหญ่

ALROSA แห่งสหพันธรัฐรัสเซีย เป็นผู้ผลิตเพชรรายใหญ่ที่สุดของโลกในแง่ปริมาณ

De Beers ดำเนินกิจการร่วมทุนกับรัฐบาลสาธารณรัฐบอตสวานา (Debswana) และสาธารณรัฐนามิเบีย (Namdeb) ปัจจุบัน Anglo American ผู้ถือหุ้นใหญ่อยู่ในขั้นตอนสุดท้ายของการจำหน่าย De Beers โดยตั้งเป้าให้แล้วเสร็จภายในครึ่งหลังของปี พ.ศ. 2569 ทั้งนี้ ยังมิได้ประกาศชื่อผู้ซื้ออย่างเป็นทางการ

7. หน่วยงานภาครัฐที่กำกับดูแลการเรียกชื่อและการโฆษณา

  • Federal Trade Commission (FTC) สหรัฐอเมริกา ออกแนวปฏิบัติ Jewelry Guides
  • Bureau of Indian Standards (BIS) สาธารณรัฐอินเดีย กำหนดมาตรฐานคำศัพท์เพื่อแยกเพชรธรรมชาติออกจากอัญมณีสังเคราะห์
  • สำนักงานคณะกรรมการคุ้มครองผู้บริโภค (สคบ.) ประเทศไทย กำกับดูแลประกาศคณะกรรมการว่าด้วยฉลาก ฉบับที่ 7 พ.ศ. 2544 ซึ่งกำหนดให้ใช้คำว่า "อัญมณีสังเคราะห์"

องค์กรข้างต้นทำหน้าที่เสมือนจุดตรวจสอบในแต่ละขั้นของห่วงโซ่อุปทานเพชร กล่าวคือ KP และ WDC ดูแลความถูกต้องของแหล่งที่มา, CIBJO กำหนดมาตรฐานและจริยธรรมทางธุรกิจ, WFDB วางหลักปฏิบัติในการซื้อขาย และห้องปฏิบัติการอย่าง GIA ทำหน้าที่ตรวจสอบและรับรองคุณภาพเป็นต้น การทำงานร่วมกันขององค์กรเหล่านี้มีเป้าหมายเพื่อสร้างความโปร่งใสและความเชื่อมั่นแก่ผู้บริโภคในระดับสากล


เอกสารอ้างอิง

  1. Britannica. Kimberley Process. https://britannica.com/topic/Kimberley-Process
  2. World Diamond Council. About WDC. https://worlddiamondcouncil.org/about-wdc
  3. CIBJO. CIBJO rules that 'synthetic' should be sole descriptor (กันยายน 2569). https://cibjo.org/cibjo-recommends-that-when-communicating-to-an-international-audience-synthetic-be-used-as-the-most-unambiguous-term-of-description/
  4. Responsible Jewellery Council. Code of Practices (ธันวาคม 2562). https://www.responsiblejewellery.com/files/RJC-COP-December-2019.pdf
  5. World Federation of Diamond Bourses. About. https://wfdb.com/about/
  6. World Federation of Diamond Bourses. WFDB Bourses. https://wfdb.com/bourses/
  7. Mining Weekly. New Natural Diamond Council launched (มิถุนายน 2563). https://www.miningweekly.com/article/new-natural-diamond-council-launched-2020-06-02
  8. Rapaport. CIBJO Expects to Nix 'Lab-Grown' Terminology (กรกฎาคม 2569). https://rapaport.com/news/cibjo-expects-to-nix-lab-grown-terminology/
  9. Thai Gem and Jewelry Traders Association. TGJTA Company Profile. https://www.thaigemjewelry.or.th
  10. GIA. About GIA. https://gia.edu/gia-about
  11. National Jeweler. De Beers sale in final, most challenging phase, Anglo CEO says (กรกฎาคม 2569). https://nationaljeweler.com/articles/15182-de-beers-sale-in-final-most-challenging-phase-anglo-ceo-says

โพสที่เกี่ยวข้อง

ไข่มุกไม่ได้เกิดจากหอยนางรมเพียงชนิดเดียว รู้จักหอย 6 กลุ่มที่สร้างไข่มุก

ไข่มุกไม่ได้เกิดจากหอยนางรมเพียงชนิดเดียว รู้จักหอย 6 กลุ่มที่สร้างไข่มุก

ไข่มุกไม่ได้เกิดจากหอยนางรมเท่านั้น แต่ยังพบได้ในหอยน้ำจืด หอยเป๋าฮื้อ หอยสังข์ราชินี และหอยทะเลชนิดอื่น ๆ ทำความรู้จักชนิดของไข่มุก โครงสร้าง Nacreous และ Non-nacreous รวมถึงคุณสมบัติและการประเมินคุณภาพในมุมมองอัญมณีศาสตร์

วิธีคำนวณมูลค่าทองคำก่อนขาย | เช็กความบริสุทธิ์และน้ำหนักทองมีความสำคัญ

วิธีคำนวณมูลค่าทองคำก่อนขาย | เช็กความบริสุทธิ์และน้ำหนักทองมีความสำคัญ

เรียนรู้วิธีคำนวณมูลค่าทองคำเบื้องต้นจากเปอร์เซ็นต์ความบริสุทธิ์ น้ำหนัก และราคารับซื้อทองประจำวัน พร้อมตัวอย่างคำนวณง่าย ๆ ก่อนตัดสินใจขาย

ภ.พ.01.5 คืออะไร? สิทธิยกเว้น VAT และประโยชน์ของการเป็นสมาชิกสมาคมอัญมณี

ภ.พ.01.5 คืออะไร? สิทธิยกเว้น VAT และประโยชน์ของการเป็นสมาชิกสมาคมอัญมณี

ทำความเข้าใจ ภ.พ.01.5 สิทธิยกเว้นภาษีมูลค่าเพิ่มสำหรับผู้ประกอบการอัญมณีและเครื่องประดับ เงื่อนไขสมาชิกสมาคม เอกสาร และขั้นตอนยื่นขอสิทธิจากกรมสรรพากร